Στα πλαίσια της ΕΣΩ 2026 έρχεται και η έβδομη διοργάνωση των βραβείων Archisearch Lifetime Achievement Awards τα οποία τιμούν σημαντικές προσωπικότητες της εγχώριας σκηνής για τη συνολική συνεισφορά τους στην ελληνική αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική θεωρία και πρακτική. Ο φετινός απονεμητής της διοργάνωσης, αρχιτέκτονας και καθηγητής, Παναγιώτης Πάγκαλος παραδίδει τα βραβεία Συνολικής Προσφοράς του Archisearch στην Λήδα Παπακωνσταντίνου, μια πρωτοπόρο καλλιτέχνιδα της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, τον αρχιτέκτονα και ακαδημαικό Ανδρέα Κούρκουλα και τον αντισυμβατικό μηχανικό και εφευρέτη Δημήτρη Κορρέ.
Τα Βραβεία Συνολικής Προσφοράς Archisearch έχουν απονεμηθεί, από το 2019 μέχρι σήμερα, σε πλήθος εξεχουσών εγχώριων προσωπικοτήτων, στα πεδία της αρχιτεκτονικής και της τέχνης, μεταξύ των οποίων οι Γιάννης Τσεκλένης, Θεοδόσης Τάσιος, Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας, Νέλλα Γκόλαντα, Σέβα Καρακώστα, Δημήτρης Φιλιππίδης, Δημήτρης Αντωνακάκης, Ρένα Παπασπύρου, Τάσος Μπίρης, Μανόλης Κορρές, Ελένη Βερναδάκη, Ντίνα Βαίου, Μάνος Περράκης κ.α.
Η προπώληση εισιτηρίων ξεκίνησε. Κλείστε τώρα τα εισιτήριά σας, εδώ!
Τα Archisearch Lifetime Achievement Awards, στο πλαίσιο της ΕΣΩ, έχουν εξελιχθεί από το 2019 έως σήμερα σε κάτι πολύ περισσότερο από μια τιμητική διάκριση. Συγκροτούν ένα ζωντανό αρχείο προσώπων που έχουν επηρεάσει ουσιαστικά την αρχιτεκτονική, το design, την τέχνη, την έρευνα και τη διδασκαλία στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας όχι μόνο σημαντικές διαδρομές αλλά και τις αξίες που αξίζει να διατηρούνται ενεργές στον χρόνο.
Η σημασία τους έγκειται ακριβώς στο ότι αντιμετωπίζουν τη συνολική προσφορά ως σύνθετο πεδίο, όπου η δημιουργία, η γνώση, η κοινωνική συνείδηση, η παιδαγωγική επίδραση και η υλικότητα του έργου συνδέονται μεταξύ τους.
Μέσα στην ευρύτερη τροχιά της ΕΣΩ, που από το 2012 λειτουργεί ως σταθερός χώρος συνάντησης της αρχιτεκτονικής με τον στοχασμό, τα βραβεία προσθέτουν τη διάσταση της πολιτιστικής μνήμης. Παράλληλα, η επιμελητική φυσιογνωμία τους, με τη συμβολή του archisearch.gr και της Design Ambassador, προσδίδει στον θεσμό σαφή πολιτιστική φιλοδοξία: να αναδείξει πρόσωπα και στάσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως παραδείγματα για τις επόμενες γενιές.
Από τον Γιάννη Τσεκλένη το 2019 έως τις βραβεύσεις των επόμενων ετών, ο θεσμός έχει τιμήσει ένα ευρύ και πολυφωνικό φάσμα δημιουργών: αρχιτέκτονες, μηχανικούς, στοχαστές, ιστορικούς, πολεοδόμους, εικαστικούς και σχεδιαστές. Έτσι διαμορφώνεται σταδιακά ένα corpus που δεν αποτυπώνει απλώς διακεκριμένες βιογραφίες, αλλά προτείνει μια συνολικότερη ιδέα για το τι σημαίνει ώριμη δημιουργική συμβολή στην Ελλάδα.
Στην πορεία των Archisearch Lifetime Achievement Awards αναδεικνύεται ένα ευρύ φάσμα δημιουργών που διαμόρφωσαν ουσιαστικά τον ελληνικό χώρο της αρχιτεκτονικής, της τέχνης και της θεωρίας. Ο Δημήτρης Αντωνακάκης, αρχιτέκτονας και δάσκαλος, ανέδειξε την αρχιτεκτονική ως διαρκή έρευνα άμεσα συνδεδεμένη με τον άνθρωπο, την κοινότητα και την καθημερινή ζωή. Η Νέλλα Γκόλαντα, γλύπτρια με ξεχωριστή παρουσία στον δημόσιο χώρο, μετέτρεψε το τοπίο και την πόλη σε πεδία εικαστικής εμπειρίας και συλλογικής μνήμης. Η Σέβα Καρακώστα, αρχιτέκτονας με βαθιά ανθρωποκεντρική σκέψη, συνέδεσε το έργο της με τον τόπο, το φως, τη φύση και τη δημιουργική επεξεργασία της ελληνικής παράδοσης. Ο Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας, εμβληματική μορφή του ελληνικού μοντερνισμού, υπηρέτησε μια αρχιτεκτονική καθαρότητας, μέτρου και λειτουργικής ακρίβειας με σταθερό σημείο αναφοράς τον άνθρωπο. Η Ντίνα Βαΐου, πολεοδόμος και θεωρητικός, συνέβαλε καθοριστικά στη σύνδεση φύλου, εργασίας και χώρου, προσφέροντας μια νέα ανάγνωση της πόλης ως κοινωνικού και πολιτικού πεδίου. Ο Δημήτρης Φιλιππίδης, αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και ιστορικός, ερμήνευσε την ελληνική πόλη ως φορέα ιστορίας, πολιτισμού και συλλογικής εμπειρίας. Η Ελένη Βερναδάκη, κορυφαία κεραμίστρια, ανανέωσε ριζικά τη νεότερη ελληνική κεραμική, συνδέοντας την υλικότητα με την αρχιτεκτονική κλίμακα και τη σύγχρονη εικαστική σκέψη.
Η προαναγγελία της απονομής του 2026, με τιμώμενους τον Δημήτρη Κορρέ, τον Ανδρέα Κούρκουλα και τη Λήδα Παπακωνσταντίνου, επιβεβαιώνει αυτή τη λογική.
Τα Archisearch Lifetime Achievement Awards έχουν πλέον διαμορφώσει ένα ουσιαστικό σώμα αναφοράς, όπου πρόσωπα, έργα και ιδέες συνομιλούν πέρα από τη στιγμή της βράβευσης, συμβάλλοντας σε μια βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας και της συνέχειας του σύγχρονου ελληνικού σχεδιασμού.
Ανδρέας Κούρκουλας
Ο Ανδρέας Κούρκουλας αποτελεί μια από τις πλέον ενεργές και στοχαστικές παρουσίες στη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική σκηνή, συνδυάζοντας την ακαδημαϊκή έρευνα με την επαγγελματική πρακτική. Είναι Ομότιμος Καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου και ολοκλήρωσε τις βασικές του σπουδές, διαμορφώνοντας από νωρίς μια στέρεη θεωρητική και σχεδιαστική βάση.
Η εκπαιδευτική του πορεία συνεχίστηκε στο Λονδίνο, στην Architectural Association Graduate School, ένα από τα σημαντικότερα διεθνώς κέντρα αρχιτεκτονικής σκέψης και πειραματισμού. Στην ίδια πόλη εκπόνησε και τη διδακτορική του διατριβή στο Bartlett School of Architecture του U.C.L., με τίτλο “Linguistics in Architectural Theory and Criticism after Modernism”, εστιάζοντας στη σχέση γλώσσας και αρχιτεκτονικής θεωρίας μετά τον μοντερνισμό. Η ερευνητική αυτή κατεύθυνση αποτυπώνει το ενδιαφέρον του για την αρχιτεκτονική ως σύστημα νοημάτων και όχι μόνο ως κατασκευαστική πρακτική.
«Η αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο μορφή, είναι τρόπος να οργανώνεις τη ζωή»
Παράλληλα με την ακαδημαϊκή του δραστηριότητα, ο Κούρκουλας έχει αποκτήσει σημαντική διεθνή επαγγελματική εμπειρία, έχοντας εργαστεί στο Office for Metropolitan Architecture (OMA) στο Λονδίνο. Στη συνέχεια, ως συνιδρυτής του γραφείου Kokkinou – Kourkoulas Architects, συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός αρχιτεκτονικού λόγου που ισορροπεί ανάμεσα στη θεωρητική αναζήτηση και τη σύγχρονη αστική πραγματικότητα.
Η πορεία του στη ζωή και στην αρχιτεκτονική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Μαρία Κοκκίνου. Μαζί ίδρυσαν το γραφείο Kokkinou – Kourkoulas Architects, διαμορφώνοντας έναν συνεκτικό αρχιτεκτονικό λόγο που βασίζεται στον διάλογο και τη συμπληρωματικότητα. Όπως αναφέρει ο ίδιος, «η Μαρία ήταν “το γραφείο”, η κολόνα του», αναδεικνύοντας τον καθοριστικό της ρόλο. Η κοινή τους πρακτική διερεύνησε τη σχέση των ορίων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού χώρου και την βιωματική εμπειρία της αρχιτεκτονικής, ενώ η συνεργασία τους αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα δημιουργικής συνέργειας, όπου το έργο προκύπτει ως αποτέλεσμα κοινής σκέψης και ανταλλαγής.
Το νέο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς αποτελεί ένα εμβληματικό έργο που επαναπροσδιορίζει τη σχέση αρχιτεκτονικής, πόλης και πολιτισμού και συγκαταλέγεται στα πρώτα και σημαντικότερα έργα του αρχιτεκτονικού γραφείου Kokkinou Kourkoulas Architects.
Οργανώνει την εμπειρία του επισκέπτη μέσα από μια προσεκτικά σκηνοθετημένη περιπλάνηση του σώματος και του βλέμματος, ενώ η αντίθεση ανάμεσα στο κλειστό, μονολιθικό εξωτερικό και το ανοιχτό, φωτεινό αίθριο προσδίδει έντονη χωρική και συμβολική δύναμη.
Μέσα από υλικά, φως και κίνηση, το κτίριο λειτουργεί ως ενεργός φορέας μνήμης και σύγχρονης αστικής εμπειρίας.
Η σκέψη του γύρω από την πόλη και τον δημόσιο χώρο είναι διαρκώς παρούσα τόσο στο έργο όσο και στον λόγο του.
«Η μεγάλη απειλή είναι να γίνει η πόλη ένα μεγάλο ξενοδοχείο», αναδεικνύοντας την ανησυχία του για την αλλοίωση της αστικής ζωής από την τουριστική και οικονομική πίεση.
Επισημαίνει ταυτόχρονα τη σημασία της καθημερινότητας στην κατανόηση της πόλης, καθώς «η πόλη δεν είναι σκηνικό, είναι κάτι που ζεις».
Το έργο και η σκέψη του Ανδρέα Κούρκουλα κινούνται συνεπώς σε μια διαρκή διερεύνηση της αρχιτεκτονικής ως πολιτισμικού και κοινωνικού φαινομένου, όπου o χώρος δεν αποτελεί απλώς πεδίο σχεδιασμού, αλλά ζωντανό οργανισμό που απαιτεί συνεχή επαναπροσδιορισμό.
“Πήγαμε με έναν Αμερικανό αρχιτέκτονα επάνω στον Λυκαβηττό πριν από δέκα χρόνια και μας είπε ότι η Αθήνα τού θύμιζε νησιωτική ανάπτυξη σε μεγέθυνση και τον κοιτάζαμε σαν τρελό.”
«Η μεγάλη αλλαγή πίστας ήταν το Μουσείο Μπενάκη ‒ ήταν και θέμα τύχης βέβαια, γιατί χωρίς τύχη δεν πας πουθενά»
https://www.youtube.com/watch?v=Weu2GlAOkKE
«Η αρχιτεκτονική είναι πολύ ακριβό σπορ, αλλά έχει και τεράστια συμβολική σημασία.»
https://www.youtube.com/watch?v=XprHp6fspZU
Δημήτρης Κορρές
Ο Δημήτρης Κορρές αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση αρχιτέκτονα και μηχανικού. Πολυμήχανος και αντισυμβατικός, κινείται διαρκώς ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, τη μηχανολογία και την κατασκευή, αντιμετωπίζοντας κάθε έργο ως τεχνική και πνευματική πρόκληση. Στο προσωπικό του εργαστήριο, έναν χώρο γεμάτο μηχανήματα, σχέδια και εξαρτήματα, σχεδιάζει και υλοποιεί ο ίδιος τις ιδέες του, αποδεικνύοντας ότι για εκείνον η αρχιτεκτονική δεν περιορίζεται στη θεωρία αλλά εκτείνεται στη χειροποίητη κατασκευή και την επινόηση.
Η πορεία του ως μηχανικός χαρακτηρίζεται από σύνθετα και απαιτητικά έργα, όπως η μετακίνηση μνημείων και αρχαιοτήτων. Όπως σημειώνει ο ίδιος,«το θέμα δεν είναι απλώς να σηκώσεις έναν τοίχο, αλλά να καταλάβεις πώς στέκεται», αναδεικνύοντας τη βαθιά γνώση της δομής και της ισορροπίας που απαιτείται σε τέτοιου είδους επεμβάσεις. Η ικανότητά του να μετακινεί ολόκληρες κατασκευές δεν αποτελεί απλώς τεχνική δεξιότητα, αλλά αποτέλεσμα ουσιαστικής κατανόησης της ύλης και των δυνάμεων που τη διαπερνούν.
Ο Δημήτρης Κορρές διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μετακίνηση των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου, εφαρμόζοντας μια προσέγγιση που συνδυάζει βαθιά γνώση της κατασκευής με εφευρετικότητα. Αντιμετώπισε το έργο όχι ως απλή τεχνική διαδικασία, αλλά ως σύνθετη πράξη κατανόησης της ισορροπίας και της δομής των μνημείων. Μέσα από καινοτόμες μηχανολογικές λύσεις, κατέστη δυνατή η ασφαλής μεταφορά τους, διατηρώντας την ακεραιότητά τους. Η συμβολή του ανέδειξε τη σημασία της βιωματικής γνώσης και της πρακτικής εμπειρίας, επιβεβαιώνοντας ότι η τεχνική αποτελεί ουσιαστικό φορέα πολιτισμού και ευθύνης απέναντι στην ιστορία.
Κεντρικό στοιχείο της σκέψης του είναι η γνώση ως βιωματική διαδικασία.
Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, «τη γνώση δεν τη βρίσκεις με ένα κλικ στο Διαδίκτυο», επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική κατανόηση προκύπτει μέσα από την εμπειρία, το λάθος και τη συνεχή δοκιμή.
Στην ίδια κατεύθυνση, υπογραμμίζει ότι η γνώση «χτίζεται σιγά-σιγά, με τα χέρια», αναδεικνύοντας τη σημασία της πρακτικής εμπλοκής και της επιμονής.
Για τον Κορρέ, η εφεύρεση δεν είναι στιγμιαία έμπνευση αλλά αποτέλεσμα επίμονης εργασίας. Η εφευρετική του δραστηριότητα εκτείνεται και στον σχεδιασμό καινοτόμων μηχανολογικών συστημάτων, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το Korres Project, ένα πρωτότυπο όχημα παντός εδάφους που ενσωματώνει τη λογική της μηχανικής επινόησης σε ακραίο βαθμό.
«Σκοπός αυτού του οχήματος είναι να προσφέρει κορυφαίες επιδόσεις, να σκαρφαλώνει σε δυσπρόσιτα σημεία, να ξεπερνά δύσκολα εμπόδια και να παρέχει άνεση στους επιβάτες του.»
Στο σύνολό του, το έργο του Δημήτρη Κορρέ αποκαλύπτει μια σπάνια σύνθεση αρχιτέκτονα, μηχανικού και εφευρέτη, για τον οποίο «η γνώση είναι πράξη» και η δημιουργία προκύπτει μέσα από τη συνεχή δοκιμή, την επιμονή και τη βαθιά κατανόηση του κόσμου των κατασκευών.
«Ήταν ένας αγώνας δρόμου, χρόνου, σκέψης, έντασης. Αντίστοιχο αγώνα μέσα στον ίδιο χώρο έκαναν και οι αρχαιολόγοι.»
«Στη ζωή είναι σημαντικό να μη φοβάσαι. Ο φόβος σε εμποδίζει να γνωρίσεις το καινούργιο και η έλλειψη γνώσης σε κάνει να αισθάνεσαι φοβισμένος.»
https://www.youtube.com/watch?v=fpBe5_FjJ1I
Λήδα Παπακωνσταντίνου
Η Λήδα Παπακωνσταντίνου αποτελεί μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, με μια πορεία που χαρακτηρίζεται από συνεχή αναζήτηση και καλλιτεχνική ελευθερία. Γεννημένη το 1945 στον Αμπελώνα Λάρισας, μεγάλωσε σε μια περίοδο επαναπροσδιορισμού των εικαστικών τεχνών στην Ελλάδα. Σπούδασε γραφικές τέχνες στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο Δοξιάδη και στη συνέχεια φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, πριν μεταβεί στο Λονδίνο (1967-1971), όπου ήρθε σε επαφή με τις νέες μορφές τέχνης, όπως η performance και το video.
Ήδη από τα φοιτητικά της χρόνια στράφηκε σε πειραματικές πρακτικές, εστιάζοντας στο σώμα και την εμπειρία.
Όπως σημειώνει η ίδια, «μια βαθιά ανάσα […] ξαφνικά αλλάζει ο ρυθμός της αναπνοής σου και ετοιμάζεσαι να αντιμετωπίσεις μια άγνωστη κατάσταση», αποδίδοντας τη βιωματική διάσταση της performance.
Με την επιστροφή της στην Ελλάδα, παρουσίασε το 1974 την πρώτη της ατομική έκθεση και ανέπτυξε σημαντική δράση, ιδιαίτερα στις Σπέτσες, όπου δημιούργησε το «Σπετσιώτικο Θέατρο» (1975–1979), ένα κοινοτικό σχήμα που επαναπροσδιόρισε τη σχέση τέχνης και κοινού.
Το «Σπετσιώτικο Θέατρο» αποτέλεσε ένα πρωτοποριακό εγχείρημα που γεννήθηκε από την ανάγκη για συλλογική δημιουργία και πολιτιστική ενεργοποίηση σε έναν τόπο με περιορισμένη καλλιτεχνική δραστηριότητα. Μέσα από μια «βαβέλ» συνεργατών διαφορετικών καταβολών, οργανώθηκαν παραστάσεις σε ποικίλους χώρους του νησιού, μετατρέποντας το θέατρο σε ζωντανή κοινωνική εμπειρία. Η ίδια λειτούργησε ως συντονιστικός πυρήνας, γράφοντας, σκηνοθετώντας και οργανώνοντας δράσεις, αναδεικνύοντας το έργο ως πεδίο συνάντησης τέχνης, ζωής και συλλογικής έκφρασης.
Η ίδια τονίζει τη σημασία της συλλογικότητας: «κανείς δεν ζει μόνος. Ο κόσμος μας εμπεριέχει πολλούς ανθρώπους κι εμείς υπάρχουμε στον κόσμο πολλών».
Παράλληλα, το έργο της παραμένει βαθιά συνδεδεμένο με την εμπειρία του τραύματος, το οποίο αντιμετωπίζει ως δύναμη μετασχηματισμού: «το άλλο που φροντίζω και λατρεύω και εξυμνώ στους ανθρώπους είναι αυτά τα τραύματα […] που φροντίζουν […] να τα πραγματεύονται και να τα κάνουν καθημερινότητά τους»
Η σχέση της με τον χώρο αποτελεί βασικό άξονα της σκέψης της, καθώς, όπως δηλώνει, «Δεν έχει σημασία ο τόπος που πατάω αλλά ο τρόπος που βρίσκομαι μέσα σε αυτόν». Η ίδια συνοψίζει τη στάση της απέναντι στη δημιουργία λέγοντας: «Η τέχνη είναι ο τρόπος του ζην» και «είμαι νομάς […] παρατηρώ και κινούμαι». Το έργο της αποτελεί ένα ζωντανό αρχείο μνήμης και εμπειρίας, που εξελίσσεται διαρκώς.
“Ζούμε στην εποχή που όλα έχουν σχέση με ιστούς και δίκτυα. Και αυτό δεν με φοβίζει καθόλου. Ισα ίσα, εφαρμόζονται στη ζωή μας με τρόπους θαυμαστούς.”
[caption id="attachment_162587" align="alignnone" width="1600"] Άποψη εγκατάστασης έκθεσης: Χρόνος στα χέρια μου. Λήδα Παπακωνσταντίνου. Αναδρομική | Φώτο: Πάρις Ταβιτιάν[/caption]
Το έργο της Παπακωνσταντίνου είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φύλο και την ταυτότητα, εστιάζοντας απαρέγκλιτα στην κοινωνία και τις συνθήκες που επικρατούν.
%20%20%CE%A6%CF%89%CF%84.%20%CE%A0%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%82%20%CE%A4%CE%B1%CE%B2%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%AC%CE%BD.webp)
