Η Μύρτις, το 11χρονο κοριτσάκι από την Αθήνα του 5ου π.Χ. αιώνα, συμπληρώνει εφέτος πέντε χρόνια από την παρουσίασή της στον σύγχρονο κόσμο, μετά την ανασύνθεση του προσώπου της, από τον καθηγητή ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μανώλη Παπαγρηγοράκη, σε συνεργασία με ομάδα επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων.

Με τα πέμπτα γενέθλιά της πραγματοποιείται ημερίδα με τίτλο «Πέντε χρόνια με την Μύρτιδα», στις 13 Μαϊου 2015, στο Μουσείο της Ακρόπολης. Συμμετέχουν ακαδημαϊκοί, καθηγητές Πανεπιστημίων, Έλληνες επιστήμονες διαφορετικών πεδίων.

Η θεματολολογία που θα αναπτύξουν «Μορφή, ταφή ή καύση και η καθημερινή ζωή στην Αθήνα του 5ου αιώνα» μας υπενθυμίζει «την κοινή ανθρώπινη μοίρα, τον θάνατο, αλλά ταυτόχρονα και την ήττα του θανάτου μέσω της μνήμης της μορφής» τονίζουν οι διοργανωτές.

Η ημερίδα τελεί υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Αθηνών, του υπουργείου Έρευνας & Τεχνολογίας, του ΟΗΕ και της Νορβηγικής Πρεσβείας της Αθήνας. Γιατί η Μύρτις, εκτός από επιστημονικό επίτευγμα, ανακηρύχτηκε από τον ΟΗΕ -με την πρώτη της εμφάνιση το 2010- σε «Φίλη των Στόχων της Χιλιετίας».

Κοιτάζει τον κόσμο και τους ηγέτες της γης με τα ορθάνοιχτα μάτια της και το ελαφρό της μειδίαμα και σαν «πρέσβειρα» των Ηνωμένων Εθνών φέρνει από την αρχαιότητα στον 21ο αιώνα, πανανθρώπινο μήνυμα κατά της φτώχειας και της παιδικής θνησιμότητας από τυφοειδή πυρετό.

Αφού σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 500 χιλιάδες έως και 700 χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως από τυφοειδή πυρετό και σχεδόν εννέα εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών, χάνουν τη ζωή τους από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν και να θεραπευτούν.

Η μικρή Μύρτις πέρασε από αυτόν τον κόσμο πριν 2.500 χρόνια και τον αποχαιρέτησε μόλις 11 ετών, θύμα κι αυτή του τυφοειδούς πυρετού, στον λοιμό που έπληξε την αρχαία Αθήνα και υπολογίζεται ότι αποδεκάτισε το ένα τρίτο του πληθυσμού, κατά τη διάρκεια του Πελοπονησιακού Πολέμου.

Υπενθυμίζεται ότι το κρανίο της βρέθηκε μαζί με τους σκελετούς περίπου 150 ενηλίκων και παιδιών, στον λεγόμενο «τάφο του λοιμού». Ήρθε στο φως σε αρχαιολογικές ανασκαφές για τις εργασίες του μετρό στον Κεραμεικό, το 1994-1995. Τα πτώματα είχαν στοιβαχτεί πρόχειρα στον λάκκο, βιαστικά, χωρίς το τελετουργικό της ταφής των αρχαίων Ελλήνων, όπως έχει περιγράψει η αρχαιολόγος Έφη Μπαζιωτοπούλου -Βαλαβάνη, που ανέσκαψε και βρήκε αυτόν τον ομαδικό τάφο.

Εμπνευστής της «αναβίωσης» της Μύρτιδας και ψυχή του διεπιστημονικού εγχειρήματος, είναι ο Μανώλης Παπαγρηγοράκης. Το ότι το κρανίο ήταν ατόφιο, έλειπε μόνο το ρινικόν οστούν, είχε και τα 28 δόντια της, καθώς και -κάτι αρκετά σπάνιο σύμφωνα με τους ειδικούς- υπήρχαν μαζί με τα μόνιμα και νεογιλά δόντια, έκανε δυνατή την έρευνα και την ανάπλαση του προσώπου της.

Μετά τη Μύρτιδα, ο Έλληνας καθηγητής ορθοδοντικής ολοκλήρωσε την ψηφιακή ανάπλαση δύο ακόμα προσώπων: της Αυγής, μιας γυναίκας του 7.000 π.Χ, που βρέθηκε στο σπήλαιο της Θεόπετρας στα Τρίκαλα, από τη σπηλαιολόγο Αικατερίνη Κυπαρίση και της Ηδύλης, ενός κοριτσιού 5,5 ετών από τις Φερές Μαγνησίας, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου και χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ.