Εγκαινιάστηκε η Έκθεση ‘’Πρόσφυγες 1914 – 1921’’ του Σπύρου Λαζαρίδη από Δήμο Παύλου Μελά και Ακρίτες του Πόντου
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ -
Εγκαινιάστηκε η Έκθεση ‘’Πρόσφυγες 1914 – 1921’’ του Σπύρου
Λαζαρίδη
από Δήμο Παύλου Μελά και Ακρίτες του Πόντου
‘’Όπου
κι αν στρέψεις το βλέμμα σου σήμερα, διαπιστώνεις ότι πρωταγωνιστές είναι οι καθημερινοί άνθρωποι που συνδέονται και
πολλές φορές ταυτίζονται με τα γεγονότα. Επώνυμοι και ανώνυμοι έβαλαν το
λιθαράκι τους για να γραφτεί η Ιστορία της περιοχής μας. Γιατί αυτό που
αντικρίζουμε σήμερα εδώ δεν είναι απλά συλλογές φωτογραφιών αλλά μια αξιόπιστη
ερευνητική ματιά στο παρελθόν μας’’
τόνισε μεταξύ άλλων ο Δήμαρχος Παύλου
Μελά Δημήτρης Δεμουρτζίδης που εγκαινίασε στα
πλαίσια του επετειακού 20ου Ακριτικού Κύκλου την
Πέμπτη 23 Ιουνίου 2016, την Έκθεση «Πρόσφυγες 1914 -1921».
Ο Δήμαρχος πραγματοποίησε τα εγκαίνια μαζί με τον Αντιδήμαρχο Παιδείας
και Πολιτισμού Μιχάλη Χριστοδούλου και τον Πρόεδρο των Ακριτών του
Πόντου Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο.
Πρόκειται
ουσιαστικά για το υλικό τεσσάρων εκθέσεων (τρεις στη Σταυρούπολη και μία στο
Ηλιόλουστο Κιλκίς) με έρευνα και
επιμέλεια του συγγραφέα και εκπαιδευτικού Σπύρου Λαζαρίδη που
έγιναν σε διάστημα μιας δεκαετίας (2001-2011).
Η Έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό μέχρι και τη Δευτέρα 27 Ιουνίου
και ώρες επίσκεψης από τις 20.00 έως
τις 23.00.
Ο Σπύρος Λαζαρίδης συγκινημένος για την αναβίωση των Εκθέσεων ξενάγησε
τους επίσημους καλεσμένους και τους πολίτες που προσήρθαν για να
παρακολουθήσουν το εξαιρετικό ιστορικό αρχείο.
Η Διοίκηση του Δήμου Παύλου Μελά
εκπροσωπήθηκε ΄συνολικά από 12 μέλη και συγκεκριμένα από τον Δήμαρχο, την Πρόεδρο του Δημοτικού
Συμβουλίου Όλγα Μυρίδου,
τους Αντιδημάρχους Πολιτισμού και Παιδείας Μιχάλης Χριστοδούλου,
Τεχνικών Υπηρεσιών Κώστα Πάντση, Καθαριότητας Δημήτρη Αθάνατο, Περιβάλλοντος
Σάκη Λαζαρίδη, τον Εντεταλμένο
σε θέματα Καθημερινότητας Νίκο Παυλίδη, τους Προέδρους της ΙΡΙΣ Στέφανο
Γιαννουλίδη, του Κοινωνικού
Οργανισμού Σαράντη Καρβουνίδη, της
Δευτεροβάθμιας Επιτροπής Παιδείας Ιωσήφ Αράπογλου, τη Δημοτική Σύμβουλο Ελένη Χαριζάνη
και τον Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου
Ευκαρπίας Γιώργο Ασλανίδη.
Ο Δήμαρχος εξήρε την
Έκθεση του Σπύρου Λαζαρίδη επισημαίνοντας τα εξής:
‘’Η σημερινή Έκθεση
αλλά και η σχετική βιβλιογραφία όχι μόνο καταγράφουν τις γειτονιές και τον
μικρόκοσμο των συνοικιών μας, αλλά μας βοηθούν να περάσουμε και στο στάδιο
εξαγωγής συμπερασμάτων και διατύπωσης ερμηνειών. Και αυτή την τοπική Ιστορία να
τη συνδέσουμε με το σήμερα. Θέλω να τονίσω ότι για να φωτιστούν τα γεγονότα,
για να μπορέσει κάθε δήμος να διαθέτει ένα αρχείο και να πατήσει πάνω σε αυτό
για να πορευτεί, πάντα πρέπει να υπάρχει κάποιος με το μικρόβιο της συλλογής
και καταγραφής στοιχείων, που να σκύψει με σεβασμό και υπομονή πάνω στο
παρελθόν και να τολμήσει να συγκεντρώσει αυτό το υλικό και να το ταξινομήσει, να βάλει το χέρι του
στη φωτιά χωρίς να καεί.
Γι
αυτό και συγχαίρω τον Σπύρο Λαζαρίδη για το συνολικό του έργο ‘’.
Οι
πρόσφυγες από το 1914 μέχρι το 1921 σε σπάνιες φωτογραφίες
(Γράφει
ο δημοσιογράφος Ρωμανός Κοντογιαννίδης στο Pontosnews.gr)
Σπάνιο
φωτογραφικό υλικό και έγγραφα που θα εκτεθούν με εικαστική μορφή, από τους
πρώτους πρόσφυγες της Ανατολής οι οποίοι έφτασαν και εγκαταστάθηκαν –μεταξύ
άλλων– σε τρία μέρη της Μακεδονίας (Σταυρούπολη, Πολίχνη και Ηλιόλουστο Κιλκίς)
το διάστημα 1914-1921, θα περιλαμβάνει η έκθεση «Πρόσφυγες 1914-1921», που θα
παρουσιαστεί στο πλαίσιο του 20ού Ακριτικού Κύκλου του Συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης
«Ακρίτες του Πόντου». Πρόκειται για
σύνθεση τριών φωτογραφικών εκθέσεων και μίας έκθεσης εγγράφων, την επιμέλεια
των οποίων έχει ο συγγραφέας και εκπαιδευτικός Σπύρος Λαζαρίδης. Η έκθεση
συνδιοργανώνεται από το Δήμο Παύλου Μελά και το σύλλογο «Ακρίτες του Πόντου»
Σταυρούπολης.
Στόχος της
έκθεσης, όπως είπε στο pontos-news.gr, είναι να τεκμηριώσει το χρόνο ίδρυσης
των συγκεκριμένων προσφυγικών οικισμών και να παρακολουθήσει τη ζωή των
προσφύγων (επιβίωση, σχολείο του Λεμπέτ, πυρκαγιά, χοροί, καθημερινές στιγμές
κτλ.) μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’60, δηλαδή μέχρι το διάστημα που πολλοί
από αυτούς έφυγαν από τη ζωή.
Για την καλύτερη αποτύπωση των
προσφυγικών οικισμών εκτίθενται και φωτογραφίες από τα κτήρια της περιοχής που
χρησιμοποίησαν οι στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια του Α΄
Παγκόσμιου Πολέμου.
Πρόσωπα και κτίσματα
Το τμήμα της έκθεσης που αφορά
τον προσφυγικό οικισμό της Σταυρούπολης (Λεμπέτ) οροθετεί το χρονικό σημείο
μηδέν της σημερινής πόλης, που δημιουργήθηκε από πρόσφυγες. Την εξαετία
1914-1919 εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, τη
Μικρά Ασία και τον Καύκασο (Καρς), τα ξένα συμμαχικά στρατεύματα της Στρατιάς
της Ανατολής και πυροπαθείς από την υπόλοιπη Θεσσαλονίκη μετά τη μεγάλη
πυρκαγιά του 1917. Έτσι στήθηκαν κάποιες υποδομές που φιλοξένησαν το μεγάλο
προσφυγικό ρεύμα του 1922.
Δίνεται βαρύτητα στα πρόσωπα και
επιχειρείται να αποτυπωθούν ονόματα και φυσιογνωμίες (στη φωτ. δεξιά: Δημήτριος
Κάτσιαρης). Παρουσιάζονται τεκμήρια από φωτογραφίες περιοδικών, από στρατιωτικά
αρχεία, αλλά και από οικογένειες Σταυρουπολιτών, ώστε να περάσουμε από τους
ανώνυμους πρόσφυγες των καρτ ποστάλ στους επώνυμους οικογενειάρχες που τα
επόμενα χρόνια έστησαν τα σπιτικά τους στις παρυφές της Θεσσαλονίκης, κατά
μήκος της οδού Λαγκαδά.
Βαρύτητα στα πρόσωπα δίνεται και
στο τμήμα της έκθεσης που αφορά τον προσφυγικό οικισμό στο Ηλιόλουστο Κιλκίς.
Αποτυπώνεται η φυσιογνωμία του χωριού διά των ανθρώπων που το κατοίκησαν από το
1921 έως τη δεκαετία του ΄60.
Από κοντά και λίγες οικογένειες
Βλάχων που εγκαταστάθηκαν στη δεκαετία του ’30. Οικογενειακές φωτογραφίες
–βοήθησε σχεδόν ολόκληρο το χωριό–, δημόσια έγγραφα, αδημοσίευτα ημερολόγια,
ανέκδοτο μυθιστόρημα και αποκόμματα εφημερίδων συνθέτουν έναν πολύχρωμο πίνακα
με τα πορτρέτα των περίπου 100 πρώτων κατοίκων του Ηλιόλουστου.
Τέλος, το τμήμα
της έκθεσης που αναφέρεται στον προσφυγικό οικισμό της Πολίχνης εστιάζει κυρίως
στα κτήρια που οικοδομήθηκαν μαζικά τις δεκαετίες του ’40 και του ’50, παρουσιάζοντας
τη μετεξέλιξη του πρώτου προσφυγικού οικισμού.
Όλες οι
φωτογραφίες της έκθεσης είναι αντίγραφα και η παλαιότερη ανάγεται στο 1916.
Απεικονίζει τον πρώτο δρόμο του προσφυγικού οικισμού του Λεμπέτ.
