«Ελπίζω ότι το κοινό θα έχει μια έντονη εμπειρία και ότι θα βγει από την αίθουσα γεμάτο ερωτήσεις. Απαντήσεις δεν δίνω. Το αντίθετο», είπε χθες ο Σάιμον Μακ Μπέρνι, ο δημιουργός της περίφημης και θαυμαστής βρετανικής θεατρικής ομάδας Complicite (1983).

Για τρία βράδια, από σήμερα μέχρι την Κυριακή, θα βρίσκεται ολομόναχος πάνω στη σκηνή της Στέγης του Ωνασείου, εφοδιασμένος με έξι μικρόφωνα και διάφορα μηχανήματα (δεν έχει και τόση σημασία να τα ονομάσουμε, αλλά πάντως όλο το πρωτοποριακό ηχητικό σύστημα φέρει την υπογραφή του sound designer των Ολυμπιακών του Λονδίνου Γκάρεθ Φράι).

Κι εμείς θα είμαστε από κάτω (sold out τα εισιτήρια εδώ κι ένα μήνα!) με ακουστικά αμφιωτικής τεχνολογίας στ’ αυτιά και θα προσπαθούμε να τον ακολουθήσουμε σε ένα ταξίδι στα βάθη της ζούγκλας του Αμαζονίου, εκεί όπου ζει η φυλή Mayoruna.

Το έκανε και ο ίδιος αυτό το ταξίδι, αλλά η παράστασή του, που λέγεται «The Encounter» («H συνάντηση»), βασίζεται στην εμπειρία του πρώτου διδάξαντος, του Αμερικανού φωτορεπόρτερ Λόρεν ΜακΙντάιαρ, που χάθηκε το 1969 στα τροπικά δάση μεταξύ Περού και Βραζιλίας αναζητώντας τη χαμένη κοίτη του Αμαζονίου, διασώθηκε από τη φυλή των Mayoruna και είχε κοντά τους μια πρωτόγνωρη εμπειρία διεύρυνσης της συνείδησης.

Ο Μακ Μπέρνι ανακάλυψε τη συναρπαστική (γι’ αυτόν, βεβαίως) ιστορία είκοσι τόσα χρόνια αργότερα μέσα από το βιβλίο «Amazon Beaming» του Ρουμάνου Πέτρου Ποπέσκου (1993). Ηταν ό,τι έπρεπε για ακόμα μια παράσταση ενός ανθρώπου «καταστατικά περίεργου και ανυπάκουου», που νιώθει «ότι δεν γνωρίζει πολλά για τον κόσμο» και που σε κάθε έργο του «προσπαθεί κάτι καινούργιο να καταλάβει, ακόμα κι αν αποτύχει». Ετσι σύστησε ο ίδιος χθες τον εαυτό του.

Και τι τον τράβηξε στη συγκεκριμένη ιστορία; «Οτι ο ΜακΙντάιαρ στα δάση του Αμαζονίου δεν έχασε μόνο τον εξωτερικό προσανατολισμό του, αλλά την ίδια την αίσθηση του εσωτερικού του εαυτού, της ταυτότητάς του. Ολοι έχουμε μια τέτοια, τη θεωρούμε μάλιστα μόνιμη και οριστική, αλλά δεν είναι πραγματική, είναι μια κατασκευή», απάντησε ο Μακ Μπέρνι.

Αυτό είχε καταλάβει -και με λίγη βοήθεια από τον σαμάνο της φυλής- ο Αμερικανός φωτορεπόρτερ. Αυτό έζησε στο δικό του ταξίδι στον Αμαζόνιο και ο σκηνοθέτης. «Είχα συναντήσει και άλλες πρωτόγονες φυλές, στην Αυστραλία, τον Καναδά, τρομερές, καταθλιπτικές εμπειρίες.

»Ανθρωποι κατεστραμμένοι από την επέλαση του πολιτισμού, ξεγυμνωμένοι από την ταυτότητά τους κάτω από την επιρροή των ιεραποστόλων, μέσα στον αλκοολισμό και τις αυτοκτονικές τάσεις. Οι ιθαγενείς Mayoruna, όμως, συνεχώς αναδημιουργούσαν, ξαναόριζαν τους εαυτούς τους. Εφυγα από εκεί με μια αίσθηση ελπίδας».

Aυτήν την ελπίδα επιδιώκει να εκφράσει και με το «Encounter», που φαίνεται new age με μπόλικη τεχνολογία -τι αντίφαση-, αλλά είναι ένα βαθιά φιλοσοφικό θέαμα. «Στην καρδιά του έργου βρίσκεται η αναζήτηση μιας απάντησης στο αιώνιο ερώτημα “ποιος είμαι”», είπε ο Μακ Μπέρνι.

Συνάδει όλο αυτό και με την ίδια τη φύση του θεάτρου, που δεν είναι άλλη από τη «δημιουργία ενσυναίσθησης μέσα από μια συλλογική εμπειρία, είτε στην Επίδαυρο των 15 χιλιάδων θεατών είτε σε ένα μικρό λονδρέζικο στούντιο των 50 θέσεων».

«Αν οι θεατές μπορέσουν να ταυτιστούν με την ιστορία και την περιπέτεια του φωτορεπόρτερ, αν καταφέρουν έστω και για λίγο να θέσουν σε αμφισβήτηση τον εαυτό τους και να βγουν από αυτόν, η παράσταση θα έχει πετύχει», κατέληξε.

Βέβαια, οι διθυραμβικές βρετανικές κριτικές (αρχές Μαρτίου κατέβηκε από το Barbican) μιλούν κυρίως για έναν «θρίαμβο του sound design». Η παράσταση, δηλαδή, λειτουργεί ακόμα και... με κλειστά μάτια.

Ακούς κάθε ήχο της ζούγκλας μέσα από ένα συνδυασμό ηχογραφημένων και παραγόμενων εκείνη τη στιγμή θορύβων. Γιατί ένιωσε την ανάγκη να χρησιμοποιήσει αμφιωτική τεχνολογία; «Σκέφτηκα ότι έτσι κι αλλιώς ζούμε οχυρωμένοι πίσω από ένα ζευγάρι ακουστικά. Μέσα στην αίθουσα του θεάτρου αυτή η μοναξιά μάς βοηθά να βρεθούμε με τον εαυτό μας για να αντιμετωπίσουμε μια παράδοξη γωνιά του πλανήτη, που έχει τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα».

Ο ακτιβιστής Μακ Μπέρνι δεν θα μπορούσε να μην έχει και πολιτικές αιχμές στην παράστασή του. Αλλωστε ο Αμαζόνιος καταστρέφεται από τα συμφέροντα των εταιρειών πετρελαίου. Ετσι και χθες, στη σύντομη συνάντησή του με δημοσιογράφους στη Στέγη, ξέσπασε:

«Εχουμε την πιο εγκληματική και ηλίθια κυβέρνηση που έχει υπάρξει στη Μ. Βρετανία», είπε πολύ θυμωμένος με τον Κάμερον. Τι θα ψηφίσει, άραγε, στο δημοψήφισμα; «Μα, φυσικά να μείνουμε στην Ε.Ε. Χίλιες φορές να ζω με σας τους Ελληνες και τους Γάλλους, παρά με τους Εγγλέζους. Εχετε και καλύτερο φαγητό».