Ένα ελληνικό θαύμα, μια συλλογική μνήμη: Η Τασκένδη στην καρδιά της Καλαμαριάς

Με ιδιαίτερη συγκίνηση και μεγάλη προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης «Το Ελληνικό Θαύμα στην Τασκένδη», την οποία ο Δήμος Καλαμαριάς συνδιοργανώνει με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν, στον χώρο του Remezzo.

Σε ένα κατάμεστο χώρο, παρουσιάστηκε ένα ουσιαστικό και βαθιά ανθρώπινο αφιέρωμα στην ιστορία, την αντοχή και τη συλλογική μνήμη του Ελληνισμού της Κεντρικής Ασίας, φωτίζοντας μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξαιρετικά σημαντική πτυχή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Η Δήμαρχος Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου, καλωσορίζοντας τους παρευρισκόμενους, εξέφρασε τη συγκίνησή της για την πραγματοποίηση της έκθεσης στην Καλαμαριά, υπογραμμίζοντας ότι η ιστορία των Ελλήνων της Τασκένδης αποκαλύπτει ένα αυθεντικό «ελληνικό θαύμα»: τη δύναμη ανθρώπων που, μέσα από αλλεπάλληλες προσφυγιές και σκληρές ιστορικές συνθήκες, κατάφεραν να δημιουργήσουν κοινότητες πολιτισμού, μνήμης και αλληλεγγύης. Τόνισε, επίσης, τη σημασία της ιστορικής γνώσης και της ανάδειξης σελίδων του Ελληνισμού που συχνά παραμένουν εκτός σχολικής διδασκαλίας.

Η πρώτη Πρέσβειρα της Ελλάδας στο Ουζμπεκιστάν, Κατερίνα Τζεβελέκη, εξέφρασε τη μεγάλη τιμή που αισθάνεται που βρέθηκε στην Καλαμαριά για την έκθεση, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν καθοριστικά στην εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας και Ουζμπεκιστάν. Αναφέρθηκε στη σπουδαία δουλειά που επιτελεί στην Τασκένδη το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού, καθώς και στις μακρόχρονες, ειλικρινείς και σταθερές σχέσεις που συνδέουν τις δύο χώρες.

Ιδιαίτερα συγκινημένος, ο επίτιμος Πρόξενος του Ουζμπεκιστάν στην Ελλάδα, Ξενοφών Λαμπράκης, ο οποίος γεννήθηκε στην Τασκένδη, μίλησε για τις προσπάθειες που γίνονται στην Ελλάδα ώστε να διατηρείται ζωντανή η μνήμη του Ελληνισμού της περιοχής και να μεταδίδεται στις νεότερες γενιές.

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμαριάς και πρώην Αντιδήμαρχος Ανάδειξης της Προσφυγικής Ταυτότητας, Σωτήρης Γεωργιάδης, που είχε και την ευθύνη της διοργάνωσης, τόνισε ότι η ουσία της έκθεσης έγκειται στο γεγονός ότι η Τασκένδη δεν αποτελεί έναν μακρινό τόπο, ούτε γεωγραφικά ούτε ιστορικά, αλλά έναν ζωντανό χώρο συλλογικής μνήμης για τον Ελληνισμό. Όπως υπογράμμισε, οι φωτογραφίες και τα τεκμήρια δεν αποτυπώνουν απλώς πρόσωπα, αλλά δεσμούς, κοινότητες και συλλογικότητα, σημειώνοντας ότι η Καλαμαριά έχει κάθε λόγο να προβάλλει αυτή την ιστορία, καθώς η ίδια της η ταυτότητα είναι άρρηκτα δεμένη με την προσφυγιά.

Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κατερίνα Νοτοπούλου, συνεχάρη θερμά τον Δήμο Καλαμαριάς για τη διοργάνωση της έκθεσης και για το βήμα που δίνει ώστε να γίνει γνωστή αυτή η σπουδαία ιστορία, χαρακτηρίζοντας την ημέρα των εγκαινίων ως ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την Καλαμαριά όσο και για τη Θεσσαλονίκη. Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Κινήματος Δημοκρατίας, Μιχάλης Χουρδάκης, υπογράμμισε ότι η Καλαμαριά, όπου η προσφυγική μνήμη δεν αποτελεί απλώς παρελθόν αλλά ζωντανό στοιχείο ταυτότητας, είναι ο πλέον κατάλληλος τόπος για τη φιλοξενία της συγκεκριμένης έκθεσης.

Ο Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στην Τασκένδη, Κώστας Πολίτης, αναφέρθηκε στο ιστορικό της δικής του διαδρομής στην Τασκένδη και στη δημιουργία του Κέντρου και του αρχειακού του πλούτου, με στόχο την ανάδειξη και αναβίωση της μεγάλης ιστορίας του Ελληνισμού στην περιοχή.

Τέλος, ο δρ. Νίκος Ντάλλας παρουσίασε την ερευνητική του δουλειά και σημαντικά ντοκουμέντα από το αρχείο, αναφερόμενος στους περίπου 12.000 Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες που έφτασαν στην Τασκένδη το 1949 και στα χρόνια που ακολούθησαν. Ανάμεσα στα τεκμήρια που παρουσιάστηκαν περιλαμβάνονται ιδιαίτερα φορτισμένα ιστορικά στοιχεία, όπως η καρτέλα της Άλκη Ζέη, της πρώτης συζύγου του Χαρίλαου Φλωράκη, καθώς και εκείνη του θρύλου του ποδοσφαίρου Βασίλη Χατζηπαναγή.

Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ανέδειξε τη σημασία της έκθεσης ως ζωντανού φορέα μνήμης και ιστορικής γνώσης.

Το αφιέρωμα του Δήμος Καλαμαριάς στο «Ελληνικό Θαύμα της Τασκένδης» συνεχίζεται με μια σειρά εκδηλώσεων που εμβαθύνουν στη βιωματική, ιστορική και επιστημονική προσέγγιση του θέματος.