Αθήνα, 12-12-2016

 Αριθμ. Δ.Τ.: 019

O νόμος 4387/2016 (Φ.Ε.Κ. 85/τ.Α΄/12-5-2016), «Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας – Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού – συνταξιοδοτικού συστήματος – Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις»,  γνωστός και ως το «Νέο Ασφαλιστικό ή νόμος Κατρούγκαλου», άλλαξε σημαντικά τα δεδομένα για το ασφαλιστικό καθεστώς των  εκπαιδευτικών. Σύμφωνα με τον νέο νόμο όλοι οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι, άρα και οι εκπαιδευτικοί  θα υπάγονται για κύρια σύνταξη στο ασφαλιστικό καθεστώς του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.). Βάση αυτού οι εκπαιδευτικοί που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς είτε υποχρεωτικής ασφάλισης, είτε προαιρετικής ασφάλισης σε δύο ή περισσότερους φορείς ή τομείς ασφάλισης (π.χ. ασφάλιση στο Δημόσιο και στο ΤΣΜΕΔΕ ή το ΤΣΑΥ ή το ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ ή αντίστροφα) μετά την έναρξη ισχύος του Ν.4387/2016, μπορούν (από 1-1-2017) προαιρετικά να εξακολουθήσουν την καταβολή των εισφορών τους στο δεύτερο ταμείο. Στην περίπτωση αυτή θα καταβάλλουν το συνολικό ποσοστό εισφοράς δηλαδή θα επωμίζονται εξολοκλήρου και τις εργοδοτικές εισφορές της δεύτερης ασφάλισής τους. Για τη προαιρετική συνέχεια της παράλληλης ασφάλισης οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί και διοικητικοί υπάλληλοι των σχολικών μονάδων οφείλουν να υποβάλουν σχετική αίτηση στην υπηρεσία τους με την οποία να γνωστοποιούν εάν επιθυμούν ή όχι την συνέχεια της παράλληλης ασφάλισή τους.

Επομένως οι συνάδελφοι που είναι παράλληλα ασφαλισμένοι αν παραμείνουν στο καθεστώς της διπλής ασφάλισης θα πρέπει να πληρώσουν και την εισφορά του εργοδότη ένα ποσό περίπου 290 Ευρώ μηνιαίως. Εάν δεν θέλουν να πληρώνουν το ποσό αυτό να καταθέσουν αίτηση διακοπής της παράλληλης ασφάλισης το αργότερο έως το τέλος του χρόνου.

Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.

Την Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου επισκέφτηκαν τον Υπουργό Εργασίας, κ. Γ. Κατρούγκαλο, αντιπροσωπία των Οικολόγων Πράσινων αποτελούμενη από τους Μαρία Πετεινάκη (εκπρόσωπο τύπου), Τηλέμαχο Σπασίδη και Κώστα Διάκο (μέλη της εκτελεστικής γραμματείας) και Αλέξανδρο Παγουλάτο, (συντονιστής ΘΟ οικονομίας) προκειμένου να τον ενημερώσουν σχετικά με τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις που αποφασίστηκαν στο Πανελλαδικό Συμβούλιο των ΟΠ πάνω στο νομοσχέδιο για το ασφαλιστικό.

Αναφορικά με τους θεσμούς, ο κ Κατρούγκαλος ενημέρωσε ότι γίνονται διορθώσεις κατ’ άρθρο και τα μεγάλα θέματα είναι ανοιχτά, όπως η εθνική σύνταξη. Η πρόταση κρίνεται σε συνδυασμό με το φορολογικό, και οι θεσμοί ζητάνε μέτρα για άλλα 2,5 δις, γεγονός ανέφικτο. Παρόλα αυτά, δεν πιέζουν για μείωση των συντάξεων, εντύπωση η οποία σχηματίστηκε μέσω αποσπασματικών πρόσφατων δημοσιευμάτων.

Στη συνέχεια κατατέθηκαν οι προτάσεις των ΟΠ στο γενικό σκεπτικό των οποίων ο υπουργός συμφώνησε. Μεταξύ άλλων:

-          αναφέρθηκε η ανάγκη ενός ενιαίου ταμείου, που θα περιλαμβάνει όμως μια μεταφορική περίοδο.

-          Συζητήθηκε η σημασία των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και ιδεολογικών όρων όσον αφορά τις επενδύσεις των αποθεματικών των ταμείων.

-          Συμφωνήθηκε από τον Υπουργό η πρόταση ενίσχυσης της κοινωνικής οικονομίας με την απαλλαγή των ΚΟΙΝΣΕΠ από εισφορές τα 3 πρώτα έτη. Αντίστοιχα, ενίσχυση των νεοφυών καινοτόμων επιχειρήσεων με καθιέρωση φορολογικής και ασφαλιστικής ατέλειας για τους πρώτους μήνες.

-          Μελετάται ο τρόπος ενίσχυσης της αγροτικής επιχειρηματικότητας με υποστήριξη κατά τα πρώτα χρόνια εργασίας.

-          Συμφωνία για την επέκταση του εργόσημου, ακόμα και σε μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Επισημάνθηκε όμως φόβος για την επέκταση σε εργασίες πέρα των αγροτικών, λόγω της δυνατότητας να αντικαταστήσει τις μόνιμες συμβάσεις.

-          Προτάθηκε οι άνεργοι να μην πληρώνουν εισφορές όταν δηλώνουν παύση επαγγέλματος.

-          Τέλος, σχετικά με την πάταξη της αδήλωτης εργασίας, ο Υπουργός διαβεβαίωσε ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε ένα πρόγραμμα άντλησης τεχνογνωσίας από εξειδικευμένους αρμόδιους φορείς εντός ΕΕ. Ειδικότερα και οι Οικολόγοι Πράσινοι μελετούν ένα τρόπο αντιμετώπισης της αδήλωτης εργασίας μεταναστών στον αγροτικό τομέα και θα θέσουν υπ όψη του κ. Υπουργού, που θεώρησε θετική πρωτοβουλία και θα την υιοθετήσει στα πλαίσια του εφικτού.

Μετά το τέλος της συνάντησης η εκπρόσωπος τύπου, Μαρία Πετεινάκη, δήλωσε: «Θετική σε γενικές γραμμές  η  συνάντηση με τον  Υπουργό Εργασίας, δεδομένου ότι βλέπουμε ακόμα δυνατότητες αλλαγών και βελτιώσεων σε πολλά σημεία του νομοσχεδίου. Αναμένουμε την ένταξη των προτάσεών μας ειδικότερα όσον αφορά την ενίσχυση της κοινωνικής οικονομίας και την ενίσχυση της αγροτικής επιχειρηματικότητας σε αρμονία με το περιβάλλον. Πάντως θεωρούμε δεδομένο ότι τα μέτρα για το ασφαλιστικό πρέπει σε συνδυασμό  με την φορολογία  να  είναι μέρος ενός σχεδίου βιώσιμης ανάπτυξης που να βοηθάει στην έξοδο από την κρίση».

Ακολουθεί η απόφαση του Πανελλαδικού Συμβουλίου των ΟΠ για το ασφαλιστικό

Κατά την τακτική συνεδρίαση του Πανελλαδικού Συμβουλίου των Οικολόγων Πράσινων το Σαββατοκύριακο 30-31 Ιανουαρίου, συζητήθηκε εκτενώς και κατατέθηκαν προτάσεις σχετικά με το νέο ασφαλιστικό Νομοσχέδιο που προωθείται από την κυβέρνηση και τους θεσμούς. Για τους Οικολόγους Πράσινους μια δίκαιη κοινωνική ασφάλιση αποτελεί προϋπόθεση για κάθε εργαζόμενο και καταδεικνύει τον τρόπο που μια κοινωνία σέβεται τους πολίτες της.

Η Κοινωνική Ασφάλιση αποτελεί ατομικό δικαίωμα του πολίτη, σύμφωνα με την Χάρτα του ΟΗΕ σε κάθε οργανωμένη Πολιτεία και έχει δύο σκέλη:

·         Το συνταξιοδοτικό και

·         το υγειονομικό.

Αρχή της Πολιτικής Οικολογίας αποτελεί η πρόνοια γι αυτό από το Κράτος ως κοινωνική υποχρέωση του Δημοσίου. Είμαστε αντίθετοι στην γενίκευση της ιδιωτικής ασφαλιστικής κάλυψης των πολιτών και των εργαζομένων ειδικότερα.

Αιτίες του σημερινού προβλήματος:

1.      Η, παγιωμένη ως κοινωνική αντίληψη, εισφοροδιαφυγή μέσω:

·         Αδήλωτης εργασίας

·         Ανειλικρινούς δήλωσης μισθών και εισοδημάτων

·         Νομοθετημένης απαλλαγής για δήθεν επενδυτικούς λόγους

2.      Η αναντιστοιχία εισοδήματος και καταβαλλόμενης εισφοράς είτε με απόκρυψη εισοδήματος είτε με θεσμοθετημένες προϋποθέσεις εισφορών με άλλα κριτήρια.

3.      Η ανάθεση της διαχείρισης των αποθεματικών και λοιπών περιουσιακών στοιχείων των πολλών (με συντεχνιακά κριτήρια) Ασφαλιστικών Ταμείων, για γενικότερες οικονομικές επιλογές από την κεντρική οικονομική επιλογή των προηγουμένων Κυβερνήσεων.

Τρία κομβικά παραδείγματα:

Α. Η κατασπατάληση των αποθεματικών των Ασφαλιστικών Ταμείων την δεκαετία του ’50 από τις Κυβερνήσεις Κων/νου Καραμανλή σε «θαλασσοδάνεια» στον κατασκευαστικό τομέα στο πλαίσιο της «αντιπαροχής» και με την αρχή «Η κατασκευή είναι η ατμομηχανή της Οικονομίας»

Β. Η σκόπιμη εμπλοκή των αποθεματικών των ταμείων αυτών στο χρηματιστηριακό αλισβερίσι αυτών στην χρηματιστηριακή έκρηξη επί κυβερνήσεων Σημίτη –που προκάλεσε την πρώτη πρόσφατη οικονομική κρίση στη χώρα, οπότε και χάθηκαν τεράστια χρηματικά ποσά από τα αποθεματικά αυτά.

Γ. Η καταστροφική διαχείριση τους για το νόθο psi του δημοσιονομικού χρέους, μεταφέροντας το κόστος της ζημίας από το χρέος αυτό από το εξωτερικό στο εσωτερικό μέσω αγοράς ομολόγων με τα αποθεματικά αυτά.

Οι αρχές μας

Οι αρχές στο θέμα αυτό συνοψίζονται σε τρία σημεία εκκίνησης των θέσεων μας.

1.      Πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η εξασφάλιση εισοδήματος αξιοπρεπής διαβίωσης και ασφάλισης όλων των πολιτών.

2.      Η ασφάλιση των πολιτών οφείλει να είναι δίκαιη, με  αναδιανεμητική λογική και αναλογική του εισοδήματος από την εργασία των Πολιτών.

Ο υπολογισμός της συμμετοχής στην ασφαλιστική εισφορά πρέπει να στηρίζεται στο πραγματικό εισόδημα τους. Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι καθοριστικό ρόλο στην επιλογή αυτή αποτελεί η δίκαιη και αποτελεσματική φορολογική πολιτική.

3.      Αυτό συνεπάγεται την διαμόρφωση ενιαίου συστήματος διαχείρισης του Ασφαλιστικού τομέα από ένα Ταμείο.

Όμως μεταβατικά είναι δικαιότερη και αποτελεσματικότερη η ύπαρξη σε μικρό όμοιο επαγγελματικό αριθμό Ασφαλιστικών Ταμείων και πάντως του Οργανισμού Γεωργικής Ασφάλισης, χωρίς να υπάρχουν στο κάθε τομέα διαχείρισης τους διαφορετικές διαχειριστικές επιλογές, για να επιτύχουμε εν τέλει την αρχή της ενιαίας κοινωνικής ασφάλισης.

4.      Ανεξαρτησία της ασφαλιστικής περιουσίας των αποθεματικών και του τρόπου διαχείρισης τους από την γενικότερη κρατική οικονομική πολιτική, πολύ δε περισσότερο μη υπαγωγή τους σε εξυπηρέτηση γενικότερων οικονομικών επιλογών.

Πρέπει να προβλεφθεί ρύθμιση, που να εμποδίζει την χρησιμοποίηση της περιουσίας των ταμείων από τους εκάστοτε κυβερνώντες.

Παρατηρήσεις στις ασφαλιστικές προτάσεις της κυβέρνησης

·         Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη ειδικότερης προσωρινής, μέχρι την ανάκαμψη, επιβάρυνσης των πολιτών για την κάλυψη της υφισταμένης καταστραμμένης κατάστασης του ασφαλιστικού συστήματος για να μην οδηγηθούμε στην επιδιωκόμενη γενίκευση της ιδιωτικής ασφαλιστικής κάλυψης.

·         Η αντιμετώπιση του ασφαλιστικού πρέπει να βοηθάει παράλληλα και τον απεγκλωβισμό μας από την κρίση.

Όμως μια ουσιαστική ρύθμιση του ασφαλιστικού πρέπει να έχει σχεδιασμό και μακροπρόθεσμες προδιαγραφές ώστε να επιβιώσει οικονομικά υγιώς και να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο επιστροφής στην σημερινή κατάσταση. 

Η αρχιτεκτονική του ασφαλιστικού, όσον αφορά την αναλογικότητα της ασφάλισης σε σύγκριση με την εφάπαξ καταβολή, μας βρίσκει κατ’ αρχή σύμφωνους.

Όμως στην εξειδίκευση του η συγκεκριμένη πρόταση περιέχει πολλά άνισα μέτρα.

Θεωρούμε ότι η αντιμετώπιση του ασφαλιστικού προβλήματος από τις κυβερνητικές προτάσεις γίνεται με λογιστικό τρόπο προσέγγισης.

Για τους Οικολόγους Πράσινους:

Η βραχυπρόθεσμης επίλυση που εκτιμούμε ότι επιχειρείται, δεν μπορεί να μην εξασφαλίζει τουλάχιστον τις στοιχειώδεις βάσεις μιας κοινωνικής πολιτικής με βιώσιμο τρόπο.

Η ανάγκη μιας συγκυριακής ανάγκης επίλυσης των δημοσιονομικών θεμάτων κινδυνεύει να τορπιλίσει τελικά την εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου με μακροπρόθεσμη, βιώσιμη και αυτόνομη οικονομική ασφαλιστική πολιτική.

Οι ριζικές μεταρρυθμίσεις απαιτούν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης των κοινωνικών στρωμάτων (αγρότες, μισθωτοί, Ελ. Επαγγελματίες ) και όχι οριζόντια γιατί το πραγματικό εισόδημα δεν διαφέρει μόνο από κοινωνική σε κοινωνική ομάδα αλλά και σε ειδικότερες ανά κατηγορία ασφαλιζομένων διαστρωματώσεις.

Βασικές μας προτάσεις

Οι οικολογικές προτεραιότητες για ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα σε μεσο-μακροπρόθεσμο σχεδιασμό

Περιβάλλον

·         Οι επενδύσεις των  αποθεματικών των Ταμείων θα πρέπει να καθορίζονται με κριτήριο όχι μόνο την οικονομική απόδοση και την ελαχιστοποίηση του ρίσκου αλλά και με σεβασμό στο περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα..

·         Θα πρέπει με αυστηρό τρόπο να καθοριστεί κώδικας δεοντολογίας που να απαγορεύει τοποθετήσεις σε τομείς όπως η πετρελαϊκή βιομηχανία, οι εξοπλισμοί, οι επιχειρήσεις που δεν αποδέχονται τις διεθνείς συμβάσεις εργασίας

·         Να μπει η περιβαλλοντική λογική και του «ο ρυπαίνων πληρώνει» και στα ασφαλιστικά ταμεία.

Κοινωνική Οικονομία

Να δοθούν ασφαλιστικά και φορολογικά κίνητρα για την ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας που μπορεί να αποτελέσει σημαντικό όπλο στην καταπολέμηση της ανεργίας και την ενίσχυση των ασφαλιστικών ταμείων.

·         Προτείνουμε ειδικότερα απαλλαγή ή επιχορήγηση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων σε ΚΟΙΝΣΕΠ τα πρώτα  τρία έτη και στη συνέχεια η εισφοροκαταβολή να ανέρχεται στο  50% του θεσμοθετημένου, αλλά και μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης τους και ειδικότερα της εισφοράς αλληλεγγύης.

·         Ενίσχυση της νεοφυούς καινοτόμου επιχειρηματικότητας ειδικότερα από νέους/ες με την καθιέρωση φορολογικής και ασφαλιστικής ατέλειας για τους πρώτους μήνες λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Αγροτική παραγωγή

Να γίνουν οι απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις και να αξιοποιηθούν οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι στην επείγουσα ανάγκη ουσιαστικής παρέμβασης στον αγροτικό τομέα με στόχο:

-          τη διατροφική αυτάρκεια της χώρας,

-          την προστασία των μέσων αγροτικής παραγωγής (χρήση γης & νερού, αυτόχθονες  σπόροι)

-          την αναστροφή της καταστροφικής ηλικιακής κατανομής των αγροτών

μέσα από ένα συνολικό μακροπρόθεσμο σχέδιο βιώσιμης ευημερίας που θα βασίζεται σε:

·         ενίσχυση της κατάρτισης και δια βίου μάθησης των αγροτών αλλά και  της συνεργατικής αντίληψης και παιδείας,

·         ανάπτυξη και λειτουργία δικτύου εφαρμοσμένης αγροτικής έρευνας και υποστήριξη των αγροτών

·         εμπορία αγροτικών προϊόντων από αγρότες (Αγορές Αγροτών-δημοπρατήρια)

·         στήριξη συλλογικών δραστηριοτήτων (Συνεταιρισμοί, Ομάδες Παραγωγών, ΚοινΣΕπ)

·         στήριξη της αγροτικής επιχειρηματικότητας μέσα από θεσμούς και χρηματοπιστωτικά εργαλεία της κοινωνικής & αλληλέγγυας Οικονομίας

Εργόσημο

Εφαρμογή του «εργόσημου»  στις

·         αγροτικές εργασίες και

·         στις οικοδομικές εργασίες μικρής κλίμακας (μερεμέτια, συντηρήσεις) κλπ.

Εφαρμογή της επιλογής εργοσήμου αναλογικά με το πραγματικό τους εισόδημα ως ασφαλιστικής εισφοράς στους αυτοαπασχολούμενους ελευθεροεπαγγελματίες και αγρότες που παρότι συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης παραμένουν σε επαγγελματική ενεργητικότητα, ως κίνητρο για να μην μετατραπούν από εισφορο-καταβάλλοντες σε λαμβάνοντες - συνταξιούχους

Εργασιακά

Εξάλειψη των φαινομένων ανασφάλιστης εργασίας με αυστηρές ποινές για τους παραβάτες εργοδότες και εργαζομένους.

Η απροθυμία του κράτους τις τελευταίες δεκαετίες να διασφαλίσει δυνατότητες νόμιμης εργασίας σε μετανάστες και πρόσφυγες πολλαπλασίασε τα φαινόμενα ανασφάλιστης εργασίας κάτι που σήμανε τεράστια διαρροή πόρων για τα ασφαλιστικά ταμεία.

       Συντάξεις

·      Να μην μειωθεί ούτε ένα ευρώ στις συντάξεις  από συνταξιούχους που αθροιστικά (κύριες & επικουρικές συντάξεις) λαμβάνουν σύνταξη από 900€ και κάτω.

·      Είναι σημαντικό σε περίπτωση μείωσης συντάξεων να υπάρξει το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα προς όλους

·      Προστασία των μικρών συντάξεων και κλιμακωτές μειώσεις αν χρειαστούν. Σε καμία περίπτωση οριζόντιες.

·      Πρέπει να λαμβάνεται υπ όψη για κάθε έλληνα συνταξιούχο το άθροισμα των συντάξεων, κύριων και επικουρικών και όχι αν θα μειωθεί η μία ή η άλλη.

Η δικαιοσύνη και ισονομία επιβάλλει να μικρύνει η ψαλίδα μεταξύ των μικρών συντάξεων (κυρίως του ιδιωτικού τομέα, εργάτες-ιδιωτικοί υπάλληλοι) με τις πολύ μεγάλες συντάξεις που έχουν ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων.

·         Προς την κατεύθυνση αυτή η συμμετοχή των υψηλοσυνταξιούχων στην εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος να συνίσταται σε προσωρινό «ταβάνι» μηνιαίας σύνταξης που να μην ξεπερνά τις 2500 €

·         Επίσης να υπάρξει μείωση των βουλευτικών συντάξεων κατά 50%, που συνήθως είναι και δεύτερη πέραν της επαγγελματικής συνταξιοδότηση.

Εισφορές

·         Θεωρούμε αναγκαία την δικαιότερη εισφοροκαταβολή αναλογικά και διαμορφωμένη στις υφιστάμενες εν όψει Κρίσης οικονομικές δυνατότητες των Πολιτών. Για να είναι δυνατό το προσδοκώμενο αποτέλεσμα και να μην ενισχύσει εξ αντικειμένου την φοροδιαφυγή.

·         Εφαρμογή της  προοδευτικότητας στις ασφαλιστικές εισφορές με κλιμακωτούς συντελεστές για μια δίκαιη ανακατανομή υπέρ των πιο αδύνατων οικονομικά στρωμάτων.

·         Να μην επιβαρυνθούν με καμία  αύξηση των εισφορών τους νέοι αγρότες και οι μικροί καλλιεργητές.

·         Ειδικές ρυθμίσεις ως κίνητρα στους νέους εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους.

·         Ειδικότερη μεταχείριση των ανέργων αγροτών και ελευθεροεπαγγελματιών επιστημόνων

Το Πανελλαδικό Συμβούλιο των Οικολόγων Πράσινων